|
ДАНЫШПАН АҚЫН «Абайды қазақ баласы тегіс танып, тегіс білу керек». Ахмет Байтұрсынұлы «Қазақ қауымының дәл қазіргі сатысында Абай жұмбағын ... Читать дальше » |
|
ҚАЙТЫП КІРЕР ЕСІКТІ ҚАТТЫ СЕРІППЕ Орта жүз Қошқарұлы Жәнібек он үш жасқа келгенде Ұлы жүзде Қараби деген аузы дуалы, өзі білімді би бар деген даңқын естіп, содан барып бата алуға жолға шығады. Ол қазақ пен қалмақтың жауласып жатқан кезі болса керек. Бұлардың барар жолын қалмақтар басын алып, олар өте алмай үйіне қайтып келіп үш жыл жатады. Төртінші жылда жол ашылып, Жәнібек он алты жасында Қарабидің еліне келеді. ... Читать дальше » |
|
«МАЛҒА ДОСТЫҢ МҰҢЫ ЖОҚ МАЛДАН БАСҚА...» Абайдың 1896 жылы жазған өлеңі. Әрқайсысы 4 тармақтан тұратын 4 шумақ. Шығармалараындағы басты өзекті тақырып – адамгершілік, ар, намыс мәселесі, сын семсерін сұққан жері – ынсапсыз байлық, өлшеусіз өрескел билік десек, Абай бұл өлеңінде қалтқысыз көңілмен халық мүддесін көздейтін демократтық биік деңгейге көтеріліп, қоғамдық мазмұны аса маңызды шындықтың бет пердесін ашып береді. Ақын бұдан бұрынғы сынында ар-ұяттан безген, тойымсыз би-болыстарды қанша айыптаса да, арагідік олардың ішінде де тәуірлері бар, әр нәрсе адамына қарай деген ... Читать дальше » |
|
ӘДЕПТІЛІК Сөйлесу, қарым-қатынас әдебі Әдеп адамның өмір сүру тәсілі мен өмір жолына байланысты. Егер көп ішінде тіпті бір ғана адам әдепсіз болса, яғни өтірікші, екіжүзді, жалақор, ұятсыз, ата-ананы, үлкенді сыйламайтын болса, оның бұл жаман қасиеттері айналасындағыларға әсер етіп, зиянын тигізбей қоймайды. «Бір құмалақ бір қарын майды шірітеді» дегенді халық бекер айтпаған. «Жақсы адам болып қалыптасу үшін жаратылысынан гөрі жаттығудың рөлі зор», - деген ежелгі грек философы Демокрит. ... Читать дальше » |
|
ҚАЗАҚТЫҢ САЛ-СЕРІЛІК ДӘСТҮРІ Абылай заманында жасаған ескі серінің бірі – Тайлақбай, ол сыбызғымен тартқан. Оның асқақтататын сұлу күйі «Қыз жылытқандай» әскерден есен-сау қайтқанын қуаныш етіп, осы сәулетті күйді қалдырған. Сыбызғымен көп тартушы – әсіресе Кіші жүз серілері. Олардың қосымша елші топтап, кісі жиып, сыбызғы тартып отырғанын орыс өнерпаздары әр уақытта қағазға түсіріпо тырған. Сондай сыбызғыдан тартқан ұзақ күйдің бірі – Сырым батыр тартқан әдемі күйлер. Бөкей ордасында ерте кезде күйді төндіре тартқан күйшілер атақты дәулеткерей, оның баласы – Салауат, олардың туысқаны, халыққа аңыз болған Мұхит сал, Ұзақ, оның мұрагері – Құрманғазы, алык ... Читать дальше » |
|
ИВРИТ ТІЛІ Ол зерттеп жүрген Таяу Шығыс тілдерінің бірі – иврит. Лингвистер қазақшаға «джүит» деп аударған. Не қылған тіл? Неге иврит? Кімдердің тілі? Еврейлер туралы естімізі бар ғой, міне, сол халықтың негізгі сөйлейтін тілі боп табылады. Иврит – араб тілінің туысқаны. Иә, бүгінде араб пен еврей жау болса да, екеуі туысқан халық, туысқан тіл. Араб тілінде екеуін «uhtani», яғни, апалы-сіңлілі деп айтады. Семит тілдер тобына жатады. Осы орайда белгілі бір атауларды түсіндіре кетейік: еврей – халықтың атауы. Араб ... Читать дальше » |
|
ҚАМБАР ЖҰЛДЫЗЫ Орнығып отырып қалған жерден малдың қамы үшін жедел көшу керек. Мал болса арық және күйектің кезі, ал жазғытұрымғы күнге сенім жоқ, аумалы-төкпелі, күн жылынып, жер көктеп қалған кезде кенеттен екі-үш күн боран соғып, алай-түлей де бола салады. Неде болса бел байлап, көшуге ыңғайланған шаруа іңірде далаға шығып, күн шырайын болжады, айыққан аспанға қарап Үркерді, Үшарқарды тапты, «шабысайын» деп тұрған Ай мен Қамбарды көрді. Ертеңінде көш-жөнекей нөсер жауып, арты боранға айналды. «Жазғытұрымғы боран жардай атанды ұшырады» дейді ел. Мал қырылды. «Тышқақ лағын» қимайтын шаруаның жүздеген бас малы бір-ақ боранда қырылды. Жол болмады, бәленің басы ... Читать дальше » |
|
ИСЛАМДА ЖАН САУЛЫҒЫНА ҚАТЫСТЫ ПРАКТИКАЛЫҚ ӘДІС-ТӘСІЛДЕР 3. Адамның өзімен болған қарым-қатынасы Әрбір істі соңына дейін және сапалы һәм кемел түрде орындауды әдетке айналдыру Психолог ғалымдар адамның ... Читать дальше » |
|
АДАМ КӨЛІКТІҢ КІЛТІН ЖОҒАЛТУЫ МҮМКІН, БІРАҚ НЕГЕ МАШИНАНЫ ЖҮРГІЗУДІ ҰМЫТПАЙДЫ? Голливудтық «Есіңде сақта!» деген бір фильмде ми жарақатын алған кейіпкер бірнеше минут бұрын оған не болғанын еске түсіру қабілетін жоғалтып алады. Есте сақтау қабілетінің осылай бұзылуынан оның өмірінің астан-кестені шығады. Бірақ бір қызығы, ол көлігін түк қиналмастан, оңай жүргізіп кете береді. Мұның себебі неде? Біз көбінесе жадьы тұтас бір нәрсе деп елестетеміз, бірақ ол көптеген құрылымдардан тұрады. Біздің миымыз фактілерді есте сақтай алады (мысалы, кешкі ас іштім), сонымен бірге белгілі бір сезімді қауіппен байланыстыра алады. Сондай-ақ біз қаладағы белг ... Читать дальше » |