* * *

Батыс Түрік қағанатында “қанмен төленетін салық” қалай жүрді?

Ұлы Түрік қағанаты ыдырап, оның екіге бөлінуі нәтижесінде пайда болған ерте ортағасырлық түркілер мемлекетінің бірі – Батыс Түрік қағанаты.
Қағанаттың экономикалық жағдайы жақсы дамыған. Себебі қарапайым халық мал шаруашылығын көшпелі әдіспен жүргізді әрі феодалдық қатынастар едәуір дамыған отырықшы-егіншілікпен айналысты. Қағанатта қоғамдық-экономикалық қатынастардың дамуының өз ерекшеліктері болғанын айтпай кетуге болмайды.
Мәселен, VII ғасырдың бас кезінде Батыс Түркі қағаны Ябғуды ... Читать дальше »

ТҰЛҒАЛАРДАН ҮЛГІ АЛ!

Өзіңе сенімділік ұялатудың бір жолы – айналаңдағы жетістікке жеткен тұлғалардан үлгі алу. Олардың өмірін және басынан өткізген оқиғаларды зерделеңіз. Олар жайлы кітаптарды оқыңыз. Бұл сізге керемет шабыт береді. Жетістіктерінен ғибрат, қателіктерінен сабақ аласыз.

Айналаңызды жіті бақылаңыз! Кез келген оқиғадан шабыт алуыңыз мүмкін. Өз басы 30 жасына дейін көлік жүргізе алмайтын. Әрине, бойында «Көлік жүргізе алмаймын» деген сенімсіздік болды. Көлікпен қиылыстарда кері айналып бұрылатын сәттер оған қорқынышты көрінетін. Осындай сәтте басқа ... Читать дальше »

Жасуға қарсы күрес технологиялары жасуша деңгейінде
Жасушалар қартаюдан бас тартқан кезде
▪️ Сенолитиктер - "зомби-жасушаларды" (сенесценттік жасушаларды) таңдамалы түрде жоятын революциялық препараттар. Бұл жасушалар бөлінуді тоқтатады, бірақ өлмейді, көршілес тіндердің қартаюын жылдамдататын қабыну заттарын шығарады. Тышқандарға жүргізілген зерттеулер көрсеткендей: мұндай жасушалардың небәрі 30%-ын жою өмір сүру ұзақтығын 25%-ға арттырады!
▪️ Эпигенетикалық қайта бағдарламалау - жасушалық сағаттарды "қайта жүктеу" технологиясы. Яманака факторлары (төрт ақуыз) жасушаны бағаналы жасушаға айналдырмай, "жас" күйіне қайтара алады. 2023 жылы ғалымдар алғаш рет приматтарда ішінара қайта бағдарламалауды сәтті қолданды.
▪️ Теломерлер - хромосомалардың ұштарындағы "қорғаныс қалпақшалары", олар жасушаның әр бөлінуімен қы ... Читать дальше »

ӘДЕТТІ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ҚАДАМДАРЫ

Әдетті мекен мен уақытқа байлау

Бұл әдісті ойлап шығарған Питер Голлвитцер деген психолог. Қай жерде, қай уақытта не істеу керектігін алдын-ала жоспарлап қоюды білдіреді. Моделі: «А мәселесі туындаса, Б әрекетін жасаймын». Біз бұны әдетті қалыптастыруға қолдана аламыз.

2001 жылы Ұлыбританияда үш топқа тәжірибе жасайды. Ал ... Читать дальше »

«ҰЛТТЫҚ КОД» ДЕГЕН НЕ?

Ұлттық код – ұлттық сананы құрайтын негізгі фактор. Ол – бір халықтың бойына ғана тән болатын дүниетанымдық құндылықтар кешені. Қазағымыз үшін ол – шежіре-жеті ата ұғымы, ұлттық бірегейлік пен рухани мұраны жалғаушы, біте қайнасқан мәдениетіміздің қайнар бұлақтары арқылы көрініс беретін – тіл, Отан түсінігін қалыптастыратын – Ел мен Жер ұғымы, іс-әрекеттеріміздің мәні болар – Ар мен Намыс. Егер мақсат санаңа кірмесе, ештеңе де болмайды. Ұлттық код – ол рухани жігер, ол – импульс. «Малым – жанымның садақасы, жаным – арымның садақасы!» нақылымыз құндылықтар жүйесінде негізгі орын алуы керек. ... Читать дальше »

* * *

Батыс Түрік қағанаты экономикасының қандай ерекшеліктері болды?

Қыздар мен жігіттер, алдыңғы жазбада Батыс Түрік қағанатында бағыныштыларға міндеттелген “қанмен төленетін салық”. Бұл мемлекет экономикасының жағдайына айтарлықтай әсер етті. Себебі олар түрлі іспен айналысты. Бүгін осы тақырыпты ары қарай жалғастырамыз.
Осы секілді тәуелділердің тағы бір түрі болды. Білге қаған ескерткішінің мәтіндерінде бектерге және халыққа арналған сөздер бар. Онда мынадай жол кездеседі: “... менің шын жүректен шыққан сөзімді сендер ескерткішке қарай отырып, он же ... Читать дальше »

ИНТЕРВАЛДЫ АШЫҒУ

Бұл – аса қиын шаруа емес. Жай ғана таңғы астан бас тартыңыз. Бұл уақытта ағза асты қорытып үлгеріп, аутофагия ферментін белсендіреді. Аутофагия – жасушалардан токсиндерді тазалайтын процесс. Егер мұндай «тазалық жұмыстары» жиі жүргізіліп тұрса, ағза жасарып, сауығып, энергия көзіне айналады.

• Кешкі асты 18:00-де (әрі кетсе 19:00-де) ішіңіз. Ұйықтағанға дейін мүлде нәр татпаңыз. Яғни кешкі астан соң ашығу басталды. Тек таза су ішіңіз.
• ... Читать дальше »

Биолюминесценция: ағзалар қалай және не үшін жарқырайды
Су астында және құрлықта табиғи шамдар
▪️ Биолюминесценция - тірі ағзалардың қызусыз жарық шығару қабілеті. Шамнан айырмашылығы, биолюминесценттік жарық "суық" — барлық энергия дерлік жылуға емес, жарық сәулесіне айналады.
▪️ Жарқыраудың құпиясы - люциферин заты мен люцифераза ферменті арасындағы химиялық реакция. Олар оттегі қатысуымен байланысқан кезде, энергия жарық фотондары түрінде босатылады.
▪️ Мұхит тереңінде мекендейтін ағзалардың 90%-дан астамы жарқырай алады! 200 метрден астам тереңдіктегі қараңғы суларда жарқырайтын ағзалар жарықтың жалғыз көзін құрайды.
Табиғатқа тірі шамдар не үшін қажет?
▪️ Серіктерді тарту: жарқырауықтар ырғақты жарқылдарды "махаббаттың жарық тілі" ретінде пайдаланады. Әр түрдің өзіндік бірегей жыпылықтау үлгісі бар.
... Читать дальше »

ӘДЕТТІ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ҚАДАМДАРЫ

Дұрыс әрекетке дұрыс уақыт белгілеу

Стрестен арылу үшін көп әрекеттің ішінен домбыра шертуді таңдадық. Күн сайын 30 секундтан, яғни аз-аздан бастаймыз. Ал бұл әрекетті кешкі ас ішіп, қолымызды жуып, ауызды шайып болған соң жасаймыз деп зәкірлейміз. «Кранды өшірген кезде, домбыраны қолға аламын».

Сен де өзіңе төмендегідей ... Читать дальше »

БАТАГӨЙ ДЕГЕН КІМ?

Батаның синонимі – алғыс, тілек. Бата беру дәстүрін жалғап, насихаттап жүрген тұлға – ол батагөй. Батагөйлер – құрметті, ел ардақтысы, көргенді, өмірлік тәжірибесі бар, ақыл-парасаты кемел ерекше адамдар. Олардың қатарына жырау, абыз, қоғамның дана ақсақалдары кіреді. Бата сөз адамға ақ пиғылды көңіл, ізгі мақсат, жағымды күй туғызатындықтан, бір қалыппен салмақты эпикалық мәнермен айтылады.

ТӨЛЕ БИДІҢ БАҒАСЫ

... Читать дальше »