Донна Тартт «Щегол» (The Goldfinch)

Кітап не туралы:

«Щегол» – өнер, жоғалту және күрделі өмірлік таңдау арқасында өрбіген оқиға. Басты кейіпкер өмірін түбірінен өзгертетін бірқатар сынақтармен бетпе-бет келеді. Роман тұлғаның қалыптасуына және адамның өмір жолына өткеннің әсері, моральдық таңдаудың күрделілігі мен салдары, өнердің адам өміріндегі рөлі және оның тағдырларға әсер ету қабілеті сияқты тақырыптарды қозғайды. Сюжеттің ортасында кейіпкердің шытырман оқиғалары ғана емес, оның ішкі әлемі, ойлары мен сезімдері де бар.

Негізгі идеялар:

• адамның жеке басының қалыптасуы мен өмір жолына өткеннің әсері;

• моральдық таңдаудың күрделілігі және салдары;

• өнердің адам өміріндегі рөлі және ол тағдырларға қалай әсер етуі мүмкін;

• қиындықтарды жеңу арқылы тұлғаның өсуі мен қалыптасуының тақырыбы;

• өмірдегі кездейсоқтық пен алдын ала анықталғандық туралы ойлар.

Сүйікті дәйексөз:

Кітапта ойлануға итермелейтін көптеген терең және есте қаларлық сөздер бар. Әр бет ойларға толы, оларды ойлау және түсінуге талпыну келеді.

Кімге оқуға тұрарлық:

• терең, көп қабатты романдарды ұнататындарға;

• өнер мен оның адамға әсері тақырыбына қызығушылық танытатындарға;

• жеке басының өсуі мен қалыптасуы туралы әңгімелерді ұнататын оқырмандарға;

• өмірдің мәні, моральдық дилеммалар мен адам таңдауы туралы ойлауды ұнататындарға;

• оқығанды ойлауға мәжбүр ететін прозаны бағалайтындарға.

Түйін:

«Щегол» – оқуға лайық кітап. Ол тереңдігімен қызықтырады және басты кейіпкердің мінез-құлқы мен тағдырының бұрылыстары туралы үнемі ойлануға мәжбүр етеді. Оқу кезінде кейіпкерді қандай жолмен апаратындығы туралы ойланып, болып жатқан нәрсені түсінуге тырысу қажеттігі жиі туындады. Тартт оқырманды өз туындысының әлеміне сіңіруде шеберлік танытып, әр бетпен бірге кейіпкермен бірге қайғыратындай етіп жасайды.

* * *

«Барлығын қойып, іске кіріс!» (Р. Брэнсон)

«Мен алған және бүкіл өмір бойы ұстанған сабақ – тырысу, тырысу және тырысу керек – бірақ ешқашан берілмеу».

Бұл дәйексөзде Ричард Брэнсон мақсаттарға жетудегі табандылық пен қайсарлықтың маңыздылығы туралы айтады. Ол табысқа жетудің кілті – үнемі талпыныс жасау және ықтимал сәтсіздіктер мен кедергілерге қарамастан, қолды түсірмеуге ұмтылу екенін атап көрсетеді.

Брэнсон табысқа жету жолы сирек жағдайда оңай болатынын көрсетеді. Мақсатқа жету жолында адам қиындықтарға, қателіктерге және сәтсіздіктерге тап болуы мүмкін. Бірақ құлағаннан кейін қайта-қайта тұру, алға жылжуды жалғастыру және өзіне деген сенімді жоғалтпау қабілеті – міне, табысты адамдарды ерекшелендіретін нәрсе.

Осылайша, Брэнсон бізге мақсатқа деген тынымсыз ұмтылыстың құндылығы мен ең қиын жағдайларда да жігерді сақтаудың маңыздылығын еске салады. Оның сөздері қиындықтардан қорықпауға және не болса да, алға жылжуды жалғастыра отырып, өз күшіне сенуге шабыттандырады.

* * *

“Атлант иықтарын түзеді” (А. Рэнд)

“Жақындарыңа өкпе сезіну әділетсіз: олар алаңдаушылық танытуға тырысады – өкінішке орай, тым жағымсыз түрде”.

Бұл дәйексөз бізді жақын адамдардың әрекеттері мен сөздерін қалай қабылдайтынымыз туралы ойлануға мәжбүр етеді. Айн Рэнд кейде біз туыстарымыз бен жақындарымызға өкпелейміз, дегенмен олардың мотивтері – біз туралы алаңдаушылық пен қамқорлық екенін айтады. Тек осы қамқорлықты білдіру тәсілдері әрдайым жағымды немесе қолайлы бола бермеуі мүмкін.

Рэнд бізге еске салады: жақындарымыздың әрекеттерінің шынайы мотивтерін түсінуге тырысу және өкпемен асықпау маңызды.

Осылайша, дәйексөз қарым-қатынастағы өзара түсіністіктің маңызды тақырыбын көтереді. Ол бізді бізге қымбат адамдарға төзімдірек және ілтипаттырақ болуға және сырттай жағымсыз әрекеттердің артында шынайы қамқорлық пен алаңдаушылық жасырылуы мүмкін екенін есте сақтауға шақырады.

баспаға әзірлеп, жиған-терген

Бегімхан  Ибрагим (КЕРІМХАНҰЛЫ) >>

Ақсу қаласының Абай атындағы ЖОББ мектептің қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі

Павлодар облысы

Қазақстан Журналистер Одағының мүшесі