ӘДЕПТІЛІК

Қысқа мерзімді іс-шара

#1

Атауы: «Ғажап нәтиже!»

Уақыты: 15 минут

Түрі: эксперимент

Қажетті материалдар: 2 шыны стақан, йод, пипетка, ампуладағы аскорбин қышқылы немесе лимон шырыны

Орындалуы:

1. Бірінші стақанға толтырып, екінші стақанға жартылай су құяды.
2. Бірінші стақандағы су «жақсы бала» деп белгіленеді. «Барлық бала табиғатынан мөлдір су сияқты таза, жақсы қасиеттерге толы болады. Кейін жағымсыз қылықтарды көріп, оларды жұқтыра бастайды.
3. Пипеткамен йодты алып, таза стақандағы суға тамызады. Сол кезде су қоңыр түске боялады. Демек, «жақсы бала» «нашар балаға» айналады.
4. «Таза баланы» қалпына келтіру үшін оған көмек керек. Оған әдепті үйрету керек. «Әдеп» ол С дәрумені (аскорбин қышқылы немесе лимон шырыны). Боялған суға С дәруменін тамызады. Сол сәтте су мөлдір түске айналады. «Ғажап нәтиже» байқалады: «нашар бала» «жақсы балаға» айналады.
5. Жарты стақандағы суға да йод тамызады, сонда ол да боялады. Сол боялған суды мөлдір қалпына келтіру үшін бірінші стақандағы С дәрумені араласқан судан құяды. Нәтижесінде, екі стақандағы су да мөлдір болып шығады. Демек, екінші «жақсы бала» «нашар балаға» айналып бара жатқанда оған бірінші тәрбиелі досы әсер етіп оның қайта «жақсы бала» болуына көмектеседі.

Қорытынды: Әдепті болып, әдепсіз балалардың қылықтарын көріп жиреніп, өзгеруге болады екен. Оқушылар әдепсіз баланы жақсылыққа шақыру арқылы және жақсы үлгі көрсету арқылы түзетуге болатынын түсінеді.

#2

Атауы: Құпия сөз

Уақыты: 15-20 минут

Түрі: ойын

Орындалуы: Бес оқушы ортаға шығады, біреуі сыртқа шығып кетеді. Мұғалім оған оқыған қызықты әңгімесін еске түсіріп, сынып алдында баяндауға тапсырма береді. Қалған төрт оқушының әрқайсысы өзіне құпия сөз таңдайды. Мысалы: біреуі – «Сәлем беру», екіншісі – «Өтінемін», үшіншісі – «Тыңдаңдаршы, қараңдаршы», төртіншісі – «Сипау керек».

Келісіп алған соң, шығып кеткен оқушыны шақырады. Ол ортада тұрған оқушыларға оқыған әңгімесін айта бастайды, бірақ олар оны тыңдамау керек. Тек қана олардың құпиясөздері айтылған кезде ғана тыңдай бастайды. Ойын шарты бойынша бәрінің құпия сөзін табу керек.

Қорытынды: Оқушылар әдепті сөйлеуге, тыңдарманның көңілін табуға, қарым-қатынас құруға, қарсы тұрған адамның не күтіп тұрғанын түсінуге үйренеді.

баспаға әзірлеп, жиған-терген

Бегімхан  Ибрагим (КЕРІМХАНҰЛЫ) >>

Ақсу қаласының Абай атындағы ЖОББ мектептің қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі

Павлодар облысы

Қазақстан Журналистер Одағының мүшесі